ไมเกรน (Migraine) เป็นโรคทางระบบประสาทที่พบได้บ่อย ไม่ใช่เพียงอาการปวดศีรษะธรรมดา ผู้ป่วยมักมีอาการปวดศีรษะข้างเดียวหรือทั้งสองข้าง ร่วมกับอาการคลื่นไส้ อาเจียน หรือไวต่อแสงและเสียง ส่งผลกระทบต่อการทำงาน การเรียน และคุณภาพชีวิต ในอดีตการรักษาไมเกรนมุ่งเน้นการบรรเทาอาการเมื่อเกิดอาการปวด แต่ปัจจุบันองค์ความรู้ทางการแพทย์ทำให้เข้าใจกลไกการเกิดไมเกรนมากขึ้น จนนำไปสู่การพัฒนาวิธีการรักษาที่มุ่งป้องกันการเกิดไมเกรนตั้งแต่ต้นเหตุ หนึ่งในนั้นคือการยับยั้งสารที่เรียกว่า Calcitonin Gene-Related Peptide (CGRP)

CGRP คืออะไร

CGRP เป็นโปรตีนที่สร้างจากเซลล์ประสาท โดยเฉพาะเส้นประสาทไตรเจมินัล (Trigeminal nerve) ซึ่งทำหน้าที่รับและส่งสัญญาณความรู้สึกบริเวณศีรษะ และใบหน้า เมื่อเกิดไมเกรนร่างกายจะหลั่ง CGRP ออกมาในปริมาณที่เพิ่มขึ้น ส่งผลให้เกิดการขยายตัวของหลอดเลือด กระตุ้นการอักเสบของระบบประสาท และเพิ่มการส่งสัญญาณความเจ็บปวดไปยังสมอง จึงทำให้เกิดอาการปวดศีรษะที่รุนแรงและต่อเนื่อง  งานวิจัยหลายฉบับพบว่า ในช่วงที่ผู้ป่วยมีอาการไมเกรน ระดับ CGRP จะเพิ่มสูงขึ้น และในผู้ป่วยไมเกรนเรื้อรังอาจพบระดับ CGRP สูงกว่าคนทั่วไป จึงเชื่อว่าสารชนิดนี้มีบทบาทสำคัญต่อการเกิดไมเกรน

ทำไมการยับยั้ง CGRP จึงช่วยป้องกันไมเกรน

เมื่อทราบว่า CGRP มีบทบาทสำคัญต่อการเกิดไมเกรน จึงมีการพัฒนายาที่ออกฤทธิ์ยับยั้งการทำงานของสารชนิดนี้โดยเฉพาะยากลุ่มนี้มีเป้าหมายเพื่อช่วยลดการกระตุ้นของระบบประสาทที่เกี่ยวข้องกับไมเกรน ซึ่งอาจช่วยลดความถี่ของการเกิดไมเกรน ลดความรุนแรงของอาการ และลดความจำเป็นในการใช้ยาแก้ปวดในผู้ป่วยบางราย ทั้งนี้ผลการรักษาอาจแตกต่างกันในแต่ละบุคคล

Vyepti® (Eptinezumab) คืออะไร

Vyepti® (Eptinezumab) เป็นยากลุ่ม Monoclonal Antibody ที่ออกฤทธิ์จับกับ CGRP เพื่อยับยั้งการทำงานของสารดังกล่าว โดยได้รับการพัฒนาเพื่อใช้ ป้องกันไมเกรนในผู้ใหญ่ ที่มีข้อบ่งใช้ตามดุลยพินิจของแพทย์ ยานี้ให้โดยการหยดเข้าทางหลอดเลือดดำ (Intravenous Infusion) ภายใต้การดูแลของบุคลากรทางการแพทย์

จุดเด่นของ Vyepti®

1. ออกฤทธิ์ได้รวดเร็วหลังได้รับยา Vyepti® ให้ทางหลอดเลือดดำ ใช้เวลาหยดยาประมาณ 30 นาที ทำให้ยาเข้าสู่กระแสเลือดได้โดยตรง จากการศึกษาทางคลินิกพบว่าผู้ป่วยบางรายเริ่มตอบสนองต่อการรักษาได้ตั้งแต่ภายในวันแรกหลังได้รับยา อย่างไรก็ตามระยะเวลาในการตอบสนองอาจแตกต่างกันในแต่ละบุคคล

2. ช่วยลดความถี่ของการเกิดไมเกรน ข้อมูลจากการศึกษาทางคลินิกพบว่า ผู้ป่วยไมเกรนเรื้อรังที่ได้รับการรักษาด้วย Vyepti® มีจำนวนวันปวดไมเกรนต่อเดือนลดลงเมื่อเทียบกับก่อนเริ่มการรักษา

3. อาจช่วยลดการใช้ยาแก้ปวด ในผู้ป่วยที่มีภาวะปวดศีรษะจากการใช้ยาแก้ปวดมากเกินไป (Medication Overuse Headache: MOH) มีข้อมูลการศึกษาที่พบว่าผู้ป่วยบางรายสามารถลดการใช้ยาแก้ปวดลงหลังเริ่มการรักษา

4. ให้ยาทุก 12 สัปดาห์ แนวทางการรักษาคือการให้ยาทุก 12 สัปดาห์ (ประมาณทุก 3 เดือน) จึงอาจเป็นอีกทางเลือกสำหรับผู้ที่ไม่สะดวกรับประทานยาป้องกันไมเกรนทุกวัน

5. ไม่ออกฤทธิ์กดระบบประสาทส่วนกลาง จากข้อมูลของผลิตภัณฑ์ยานี้ไม่ออกฤทธิ์กดระบบประสาทส่วนกลาง จึงไม่ใช่ยาที่มีฤทธิ์ทำให้ง่วงซึมเช่นเดียวกับยาป้องกันไมเกรนบางชนิด

ใครบ้างที่อาจเหมาะกับการรักษาด้วย Vyepti® แพทย์อาจพิจารณาการรักษาด้วย Vyepti® สำหรับผู้ป่วยที่มีข้อบ่งใช้ เช่น

• ผู้ใหญ่ที่ได้รับการวินิจฉัยว่าเป็นโรคไมเกรน
• ผู้ที่มีไมเกรนเป็นครั้งคราว (Episodic Migraine)
• ผู้ที่มีไมเกรนเรื้อรัง (Chronic Migraine)
• ผู้ที่ใช้ยาป้องกันไมเกรนชนิดอื่นแล้วไม่ได้ผล หรือไม่สามารถทนต่อผลข้างเคียงของยาได้
• ผู้ที่แพทย์เห็นว่าเหมาะสมกับการรักษาด้วยยากลุ่มยับยั้ง CGRP

ทั้งนี้การเลือกแนวทางการรักษาจะขึ้นอยู่กับการประเมินของแพทย์ โดยพิจารณาจากลักษณะอาการ ความถี่ของไมเกรน ประวัติการรักษา และปัจจัยด้านสุขภาพของผู้ป่วยแต่ละราย

สรุป ปัจจุบันความเข้าใจเกี่ยวกับบทบาทของ CGRP ช่วยให้สามารถพัฒนาแนวทางการป้องกันไมเกรนที่มุ่งเป้าต่อกลไกของโรคมากขึ้น ยากลุ่มยับยั้ง CGRP เช่น Vyepti® (Eptinezumab) เป็นอีกหนึ่งทางเลือกสำหรับการป้องกันไมเกรนในผู้ป่วยที่แพทย์พิจารณาแล้วว่าเหมาะสม หากมีอาการปวดศีรษะบ่อย ปวดรุนแรง หรือสงสัยว่าเป็นไมเกรน ควรเข้ารับการตรวจวินิจฉัยจากแพทย์เฉพาะทาง เพื่อรับคำแนะนำและวางแผนการรักษาที่เหมาะสมกับแต่ละบุคคล บทความนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อให้ความรู้ด้านสุขภาพเท่านั้น ไม่สามารถใช้แทนการวินิจฉัยหรือคำแนะนำทางการแพทย์ได้ การรักษาควรอยู่ภายใต้การดูแลของแพทย์

รายละเอียดและนัดหมาย: พญ.ธันยพร ขวัญกีรติ (ว.50864) ประสาทวิทยา

คลิกเพื่อดูรายละเอียด: [ยาฉีด หยุดอาการปวดหัวไมเกรน]