Hantavirus เป็นไวรัสกลุ่ม Orthohantavirus ในวงศ์ Hantaviridae ซึ่งพบได้ในสัตว์ฟันแทะหลายชนิด โดยเฉพาะหนูป่า หนูนา และหนูบ้าน เชื้อไวรัสจะถูกขับออกมากับปัสสาวะ อุจจาระ และน้ำลายของสัตว์ที่ติดเชื้อ เมื่อคนสูดดมละอองฝุ่นหรือสัมผัสสิ่งปนเปื้อนจากสัตว์ฟันแทะจึงอาจติดเชื้อได้ โรคนี้พบได้หลายประเทศทั่วโลก ทั้งในทวีปเอเชีย ยุโรป และอเมริกา

ในบางรายเชื้ออาจทำให้เกิดอาการรุนแรง เช่น ภาวะปอดอักเสบเฉียบพลัน หายใจล้มเหลว หรือไตวายเฉียบพลัน โดยเฉพาะในผู้ที่ได้รับเชื้อปริมาณมากหรือมาพบแพทย์ล่าช้า อัตราการเสียชีวิตของโรคชนิดรุนแรงอาจสูงถึง 30–40%

ไวรัสฮันตา ติดต่อทางไหน การติดต่อของไวรัสฮันตา

• สูดดมละอองฝุ่นที่ปนเปื้อนปัสสาวะ อุจจาระ หรือน้ำลายของหนูที่มีเชื้อ
  
  
• สัมผัสสิ่งของหรือพื้นผิวที่ปนเปื้อนเชื้อ แล้วนำมือมาสัมผัสจมูก ปาก หรือดวงตา
  
  
• ถูกสัตว์ฟันแทะกัด

พบได้บ่อยในผู้ที่ทำงานหรือพักอาศัยในบริเวณที่มีหนูจำนวนมาก เช่น โกดัง โรงนา ฟาร์ม บ้านร้าง หรือพื้นที่เก็บของอับชื้นโดยทั่วไปโรคนี้ไม่ค่อยติดต่อจากคนสู่คน ยกเว้นไวรัสบางสายพันธุ์ในทวีปอเมริกาใต้ที่มีรายงานการแพร่เชื้อระหว่างคนได้

การระบาดบนเรือสำราญ ปี 2026 เดือนพฤษภาคม 2026 มีรายงานการระบาดของ Andes virus ซึ่งเป็น hantavirus ชนิดหนึ่ง บนเรือสำราญที่เดินทางจากอาร์เจนตินาข้ามมหาสมุทรแอตแลนติก พบผู้ป่วยหลายรายและมีผู้เสียชีวิต จุดสำคัญคือ Andes virus เป็น hantavirus ชนิดเดียวที่มีหลักฐานว่าสามารถติดต่อจากคนสู่คนได้ โดยเฉพาะจากการสัมผัสใกล้ชิด

โรคที่เกิดจาก Hantavirus Hantavirus ทำให้เกิดโรครุนแรงหลัก 2 กลุ่ม

1. HFRS — Hemorrhagic fever with renal syndrome พบมากในยุโรปและเอเชีย อาการเด่นคือไข้ เลือดออกผิดปกติ เกล็ดเลือดต่ำ และไตวายเฉียบพลัน

2. HCPS — Hantavirus cardiopulmonary syndrome พบมากในทวีปอเมริกา อาการเด่นคือไข้ ปอดบวมน้ำ หายใจล้มเหลว และช็อกซึ่งมีอัตราตายสูงกว่า HFRS

อาการของโรคไวรัสฮันตาโดยทั่วไป

ระยะฟักตัวโดยทั่วไปอยู่ที่ 1-7 สัปดาห์

อาการระยะแรก

• ไข้สูง
  
  
• ปวดศีรษะ
  
  
• ปวดเมื่อยกล้ามเนื้อ โดยเฉพาะต้นขา หลัง และสะโพก
  
  
• อ่อนเพลีย คลื่นไส้ อาเจียน หรือปวดท้อง

หลังจากนั้นบางรายอาจมีอาการรุนแรงมากขึ้น เช่น

• ไอ
  
  
• หอบเหนื่อย
  
  
• แน่นหน้าอก
  
  
• ความดันโลหิตต่ำไตวายเฉียบพลัน

โดยอาการรุนแรงมักเกิดภายในไม่กี่วันหลังเริ่มมีไข้

การวินิจฉัย ต้องยืนยันด้วยการตรวจทางจุลชีววิทยา เช่น serology, RT-PCR

กลุ่มเสี่ยงที่ควรระวัง

• ผู้ที่ทำงานในฟาร์ม โรงนา หรือโกดังเก็บของ
  
  
• ผู้ที่ทำความสะอาดพื้นที่ปิดร้างที่มีหนูอาศัย
  
  
• ผู้ที่พักแรมหรือทำกิจกรรมกลางแจ้งในพื้นที่ป่า
  
  
• ผู้ที่สัมผัสสัตว์ฟันแทะหรือมูลหนูบ่อยครั้ง

วิธีป้องกันไวรัสฮันตา การป้องกันที่สำคัญที่สุด คือ การหลีกเลี่ยงการสัมผัสสัตว์ฟันแทะและสิ่งปนเปื้อน

แนวทางป้องกัน

• กำจัดแหล่งอาหารและที่อยู่อาศัยของหนู
  
  
• ปิดช่องทางที่หนูสามารถเข้าบ้านหรืออาคารได้
  
  
• เก็บอาหารและขยะในภาชนะปิดสนิท
  
  
• หลีกเลี่ยงการกวาดพื้นแห้งในพื้นที่ที่มีมูลหนู เพราะอาจทำให้เชื้อฟุ้งกระจาย
  
  
• พ่นหรือแช่บริเวณปนเปื้อนด้วยน้ำยาฟอกขาว 10% หรือ detergent ก่อนทำความสะอาด และสวมหน้ากากรวมถึงถุงมือทุกครั้ง
  
  
• ล้างมือหลังสัมผัสพื้นที่เสี่ยง

ปัจจุบันยังไม่มีวัคซีนป้องกันไวรัสฮันตาที่ใช้แพร่หลายทั่วไป

References

• Andes Virus Outbreak Working Group. Andes Hantavirus Outbreak on a Cruise Ship, 2026. N Engl J Med 2026.
  
  
• Islam MS, Chughtai AA, Wood JG, et al. Hantavirus outbreak on a cruise ship in the South Atlantic. Lancet 2026.
  
  
• Disease Outbreak News. Hantavirus cluster linked to cruise ship travel, multi-country. 2026.
  
  
• CDC HAN. 2026 Multi-country Hantavirus Cluster Linked to Cruise Ship. 2026.
  
  
• Taylor SL, Schmaljohn CS, Williams EP, Jonsson CB. Pathogenicity and virulence of Rodent-Borne Orthohantaviruses. Virulence 2025;16:2553784.