การนอนหลับเป็นการพักผ่อนที่สำคัญ จนทั่วโลกกำหนดให้มี “วันนอนหลับโลก” (World Sleep Day) ปีนี้ตรงกับวันที่ 17 มีนาคม 2566 การนอนหลับให้มีคุณภาพจะทำให้เราพร้อมที่จะทำกิจกรรมต่าง ๆ ในวันรุ่งขึ้นได้เป็นอย่างดี แต่หากมีปัญหาการนอน หรือมีสิ่งรบกวนการนอนทำให้เราพักผ่อนได้ไม่เต็มที่หรือไม่มีคุณภาพ อาจจะทำให้เราง่วงในระหว่างวัน ร่างกายไม่พร้อมรับซึ่งปัญหาที่อาจจะใกล้ตัวที่สุดได้แก่ “การนอนกรน” ทั้งจากตนเองหรือคนข้างตัว

การกรน เกิดจากมีสิ่งมาขวางทางเดินลมทำให้มีเสียงดังขึ้น เนื่องจากลมที่ผ่านช่องแคบๆ ซึ่งเนื้อเยื่อ 2 ส่วนที่สำคัญ ได้แก่ เพดานอ่อนกับโคนลิ้น เนื้อเยื่อตรงส่วนนี้เป็นกล้ามเนื้อ เวลาที่เราตื่น กล้ามเนื้อจะมีการทำงานมีการหดตัวก็จะไม่มีปัญหามาก แต่พอเราหลับ กล้ามเนื้อส่วนนี้จะคลายตัว ยิ่งเรานอนหงาย กล้ามเนื้อส่วนนี้ก็จะหย่อนคล้อยมาปิดทางเดินหายใจเราให้แคบลง ทำให้มีเสียงกรนเกิดขึ้น 

ในกรณีของ simple snoring อันนี้ไม่ได้เป็นปัญหาสุขภาพมากเนื่องจากสามารถพบได้ในคนทั่ว ๆ ไปที่

1. น้ำหนักมาก 
2. ดื่ม alcohol หรือ ทานยานอนหลับ 
3. คัดจมูก ภูมิแพ้ โพรงจมูกคด 
4. ต่อม Tonsils โต หรือ ต่อม Adenoid โต 
5. ลักษณะของขากรรไกร คนที่มีคางสั้น หรือลักษณะคางหลุบ (ขากรรไกรล่างเลื่อนไปด้านหลัง)

ปัญหาที่ต้องให้ความสำคัญคือเราต้องแยกภาวะ Simple snoring ออกจาก Obstructive Sleep Apnea (OSA) คือ การเกิดทางเดินหายใจอุดกั้นขณะหลับ เนื้อเยื่อบริเวณลำคอปิดทางเดินหายใจจนสนิท 

ส่งผลให้ลมหายใจไม่สามารถผ่านเข้าออกได้ เมื่อเกิดภาวะนี้เกิดขึ้น สมองจะต้องเริ่มทำงานโดยการสั่งให้เราหยุดหายใจ เพื่อให้เราตื่น การหยุดหายใจนี้ไม่ได้ถึงขนาดทำให้เสียชีวิต ที่เสียชีวิตอันนั้นคือโรคไหลตาย เป็นโรคที่เกิดหัวใจเต้นผิดจังหวะ คนละโรคกัน พอเราหยุดหายใจ สมองจะสั่งงานต่อให้เราตื่นขึ้น ซึ่งส่วนใหญ่เราจะตื่นมาที่ระดับครึ่งหลับครึ่งตื่น ทำให้ไม่รู้สึกตัว แต่บางครั้งก็ตื่นเลย พอตื่นขึ้นมา กล้ามเนื้อก็จะหดตัว ทางเดินหายใจโล่งขึ้น เสียงกรนก็จะเบาลง อาการที่เห็นคือ กรนเบาก่อนแล้วดังขึ้นเรื่อย ๆ เงียบ (คือจังหวะหยุดหายใจ) แล้วก็เฮือก คือตอนที่รู้ตัว กลับมาหายใจใหม่ สลับกันไปแบบนี้ทั้งคืน บางคนกรนมากขนาดเกิดเหตุการณ์นี้ทุก ๆ ครึ่งนาที ผลคือทั้งคืนก็จะมีการหลับ ๆ ตื่น ๆ ตลอดเวลา ส่งผลให้เกิดการนอนเป็นขยัก (Sleep fragmentation) ตื่นมาตอนเช้าไม่สดชื่น ทั้ง ๆ ที่บางคนนอนนานมาก บางคนตื่นมาปวดศีรษะ ความดันสูง หัวใจเต้นผิดจังหวะ (Cardiac Arrhythmia) พอช่วงสาย ๆ บ่าย ๆ ง่วงจนต้องงีบหลับ บางคนขับรถหลับใน ทิ้งไว้นาน ๆ ก็จะเริ่มมีปัญหาเรื่องสมาธิ และความจำได้

การแยก 2 ภาวะนี้ออกจากกันจำเป็นต้องทำการตรวจ sleep test เนื่องจากถ้าเป็น OSA การรักษาในปัจจุบันต้องใช้การใส่เครื่องช่วยหายใจขณะหลับ CPAP (continuous positive airway pressure) การทำงานของเครื่องพวกนี้ทำงานโดยการพ่นลมเข้าไปตลอดเวลาผ่านหน้ากากซึ่งบางคนนอนไม่อ้าปากก็ครอบแค่จมูก ส่วนคนที่อ้าปากต้องครอบทั้งปากและจมูก(ทราบจากการทำ sleep test) เพื่อเปิดช่องทางผ่านของลำคอให้โล่งขึ้น เพื่อไม่ให้เกิดการหยุดหายใจสลับกับตื่นตลอดเวลา ส่งผลให้คุณภาพการนอนดีขึ้น 
 

“โรงพยาบาลนวเวช” มุ่งมั่นให้บริการทางการแพทย์ที่ดี และเข้าถึงง่าย (Accessible Quality Healthcare) พร้อมดูแลสุขภาพของทุกคนอย่างเข้าอกเข้าใจ 
ด้วยบริการทางการแพทย์ที่ครอบคลุมทุกช่วงวัย และทีมแพทย์เฉพาะทาง หากมีข้อสงสัย สามารถสอบถามรายละเอียดและขอรับคำปรึกษาได้ที่ 
ศูนย์โรคระบบสมอง (Neurology Center) โรงพยาบาลนวเวช โทร. 02 483 9999 I Line: @navavej I www.navavej.com

สนับสนุนข้อมูลโดย : นพ.ชยานุชิต ชยางศุ

แพทย์เฉพาะทางด้านประสาทวิทยา

คลิก > ตรวจการนอนหลับแบบใช้เครื่องช่วยหายใจ